Fartuch stomatologiczny

Fartuch stomatologiczny jako element bariery zabiegowej

Fartuch stomatologiczny nie pełni wyłącznie funkcji odzieży roboczej. W gabinecie pełni też funkcję fartucha izolacyjnego, który ogranicza kontakt skóry i odzieży z aerozolem wodno-krwistym, pyłem, drobnoustrojami oraz materiałem biologicznym. O doborze decydują więc nie tylko krój, ale też przeznaczenie wyrobu do pracy przy pacjencie.

Prace zachowawcze i higienizacyjne

W procedurach z rozproszonym aerozolem i krótszym czasem ekspozycji zwykle wystarcza jednorazowa odzież ochronna dla stomatologów, jeśli producent przewiduje taki zakres użycia. Długi rękaw i mankiet ograniczają odsłonięcie nadgarstka, a materiał przepuszczający powietrze zmniejsza obciążenie personelu podczas wielogodzinnej pracy.

Procedury chirurgiczne i pole jałowe

Zabiegi z naruszeniem tkanek miękkich, implantologia oraz inne procedury chirurgiczne wymagają wyższego poziomu ochrony barierowej. W tej grupie istotne są fartuchy chirurgiczne i fartuchy sterylne, pakowane indywidualnie i otwierane bezpośrednio przed użyciem. Ze względu na kontakt z płynami wodoodporny fartuch ochronny z długim rękawem zwykle sprawdza się lepiej niż lekka odzież zabiegowa.

Różnica między odzieżą roboczą a fartuchem ochronnym

Zwykły fartuch medyczny może osłaniać odzież podczas pracy ogólnej, ale nie zawsze jest przeznaczony do narażenia w trakcie zabiegu. Fartuchy dentystyczne dobiera się pod kątem kontaktu z aerozolem, płynami i skażonym polem, dlatego funkcja barierowa ma pierwszeństwo przed samym komfortem noszenia. Różnica praktyczna sprowadza się do sposobu użycia, wymogu sterylności przy określonych procedurach oraz ochrony nadgarstka i przedramienia.

Ocena zgodności, materiału i konstrukcji

Fartuch stomatologiczny ocenia się przede wszystkim pod kątem zgodności z przepisami. Istotna jest kwalifikacja wyrobu jako środka ochrony indywidualnej lub wyrobu medycznego oraz dane producenta umożliwiające identyfikację partii i sposobu użycia. Taki sam standard obowiązuje niezależnie od tego, czy wybierany jest fartuch izolacyjny do rutynowej pracy, czy model do zastosowań zabiegowych.

Przy ocenie wyrobu znaczenie mają:

• oznaczenie zgodności z Rozporządzeniem (UE) 2016/425 dotyczącym środków ochrony indywidualnej albo z Rozporządzeniem (UE) 2017/745 dla wyrobów medycznych
• materiał o potwierdzonej barierowości, na przykład włóknina SMS, czyli układ warstw materiału
• długi rękaw z mankietem oraz wiązanie lub zapięcie ograniczające odsłonięcie odzieży
• informacja o sterylności, sposobie pakowania i zalecanym sposobie użycia

Przepuszczalność powietrza ma znaczenie, ponieważ wyrób zapewniający skuteczną barierę, ale bez odpowiedniej ergonomii, utrudnia dłuższe procedury.

Wymiana, utylizacja i utrzymanie standardu gabinetu

Fartuchy jednorazowe nie są przewidziane do prania ani ponownej dezynfekcji. Po zakończeniu zabiegu powinny zostać zdjęte w sposób ograniczający kontakt z powierzchnią zewnętrzną i przekazane do właściwego strumienia odpadów medycznych. Odzież wielorazowa może stanowić element organizacji pracy, ale nie zastępuje jednorazowej bariery w procedurach o podwyższonym reżimie sanitarnym.

W codziennej organizacji zapasów sprawdza się:

• rozdzielenie modeli niesterylnych i sterylnych według procedur
• kontrola integralności opakowań oraz terminów przed wniesieniem ich do gabinetu
• wymiana fartucha po każdym użyciu lub wcześniej, jeśli doszło do przemoczenia albo uszkodzenia

Środki ochrony indywidualnej w stomatologii stosuje się łącznie, więc fartuch należy oceniać razem z maską, rękawicami i techniką zakładania.